Mệt Mỏi Cuối Năm – Lấy Lại Năng Lượng Ngay

Khi tháng 12 đang đến gần, bạn có thể bắt gặp mình nhìn chằm chằm vào cuốn lịch với cảm giác vừa lo lắng vừa kiệt sức. Nghe quen chứ? Mệt mỏi cuối năm là trạng thái mà rất nhiều người trải qua, và nó thường đè nặng lên chúng ta đúng lúc ta muốn tận hưởng mùa lễ hội nhất. ⁽¹⁾

Ở những đô thị nhịp sống nhanh, rất nhiều người rơi vào tình trạng được gọi là “mệt mỏi cuối năm”. Tình trạng này thường diễn ra từ tháng 11 đến tháng 12, xuất phát từ sự tích tụ căng thẳng kéo dài. Với lịch làm việc dày đặc, deadline sát nút và vô số sự kiện xã hội dịp lễ hội, cảm giác mệt mỏi có thể trở nên quá tải.

Vậy mệt mỏi cuối năm ảnh hưởng đến chúng ta như thế nào? Và quan trọng hơn — ta có thể làm gì để vượt qua?

Nhận Diện Dấu Hiệu Của Mệt Mỏi Cuối Năm ⁽¹⁾

“Mệt mỏi” đôi khi bị hiểu lầm đơn giản chỉ là mệt. Nhưng mệt mỏi cuối năm lại mang những dấu hiệu riêng biệt, vượt xa cảm giác kiệt sức thông thường:

• Thay đổi tâm trạng: Cảm giác bi quan hay cáu gắt tăng lên, những chuyện nhỏ cũng dễ khiến bạn khó chịu quá mức.
• Kiệt sức thể chất: Cơ thể luôn uể oải và thiếu năng lượng dù bạn ngủ nghỉ đầy đủ.
• Giảm tập trung: Khó đưa ra quyết định, dễ xao nhãng hoặc mất tập trung.
• Rối loạn giấc ngủ: Mất ngủ, trằn trọc hoặc chu kỳ ngủ không đều do căng thẳng kéo dài.
• Giảm động lực: Những việc từng khiến bạn hứng thú giờ bỗng trở nên nặng nề.

Mệt Mỏi Cuối Năm Ảnh Hưởng Đến Bạn Như Thế Nào? ⁽¹⁾

Mệt mỏi cuối năm không chỉ làm cạn kiệt năng lượng mà còn tác động đến nhiều khía cạnh khác của cuộc sống — thậm chí ảnh hưởng cả những người xung quanh bạn.

• Hiệu suất công việc: Người mệt mỏi có tỷ lệ giảm năng suất tới 66% do suy giảm nhận thức và mất tập trung, so với 26% ở người khỏe mạnh (Ergonomic Trends, 2020). Điều này dễ dẫn đến sai sót, trễ deadline hoặc mâu thuẫn trong công việc.
• Các mối quan hệ cá nhân: Mệt mỏi khiến bạn dễ khó chịu, ít kiên nhẫn và khó duy trì giao tiếp tích cực, dễ dẫn đến hiểu lầm hoặc xích mích.
• Sức khỏe tinh thần: Mệt mỏi làm giảm khả năng chịu đựng căng thẳng, khiến bạn dễ suy nghĩ tiêu cực hoặc tự chỉ trích, đặc biệt vào cuối năm — thời điểm tổng kết công việc và cuộc sống.
• Sức khỏe thể chất: Hệ miễn dịch suy yếu khiến bạn dễ bệnh hơn. Thiếu ngủ kéo dài cũng làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và bệnh tim mạch.

Chính vì những ảnh hưởng đáng kể này, việc chủ động đối phó mệt mỏi cuối năm là vô cùng quan trọng — để bảo vệ sức khỏe, nuôi dưỡng các mối quan hệ và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Mách bạn những mẹo vượt qua mệt mỏi cuối năm ⁽¹⁾

1. Ưu tiên chăm sóc bản thân: Nạp lại năng lượng bằng những hoạt động khiến bạn vui và thư giãn.

• Thư giãn đúng nghĩa: Tự thưởng cho mình buổi spa, hoặc thả lỏng với yoga, thiền.
• Hoà mình vào thiên nhiên: Ra ngoài trời giúp giảm hormone căng thẳng và huyết áp. Bạn có thể tìm đến những không gian yên tĩnh hoặc tận hưởng gió biển
• Theo đuổi sở thích: Cho phép bản thân “chậm lại” với những niềm vui nhỏ như đọc sách, vẽ tranh hoặc thử nấu món mới.

2. Tìm kiếm hỗ trợ: Việc tìm đến sự giúp đỡ có thể giúp bạn xử lý các thử thách dễ dàng hơn và cảm thấy bớt cô đơn

• Chia sẻ cảm xúc: Tâm sự với người thân hoặc bạn bè để giải tỏa áp lực.
• Nguồn lực cộng đồng: Các tổ chức cung cấp hỗ trợ đồng đẳng và không gian an toàn cho người trẻ có trải nghiệm liên quan đến sức khỏe tinh thần.

3. Thực hành lòng biết ơn: Thói quen biết ơn giúp bạn nhìn đời tích cực hơn và tạo ra năng lượng lạc quan

• Viết nhật ký: Mỗi tối viết ra 3 điều khiến bạn biết ơn, dù nhỏ đến mấy. Ví dụ: “Hôm nay mình vui vì có cuộc trò chuyện dễ thương với đồng nghiệp lúc ăn trưa.”
• Việc tốt nhỏ: Bạn có thể tham gia hoạt động thiện nguyện hoặc các chương trình tặng quà mùa lễ để lan tỏa niềm vui.

4. Lên kế hoạch trước: Sắp xếp kế hoạch trước giúp bạn bớt stress vào phút chót.

• Ngày đệm: Đặt vào lịch một vài “ngày trống” để nghỉ ngơi. Đó có thể là ngày bạn chỉ xem phim, nấu bữa ăn ấm áp hoặc làm điều gì nhẹ nhàng.

5. Giảm thời gian dùng thiết bị điện tử: giúp cải thiện giấc ngủ và giảm stress

• Buổi tối không màn hình: Thay thế bằng đọc sách, viết nhật ký hoặc dạo bộ.
• Trải nghiệm mùa lễ: Tạm rời màn hình để tận hưởng không khí giáng sinh ngoài đời, ví dụ ngắm đèn trang trí rực rỡ dọc đường

6. Ăn uống lành mạnh và vận động đều đặn: Ăn uống đầy đủ kết hợp vận động nhẹ nhàng giúp bạn sống khỏe và vui hơn

• Bữa ăn cân bằng: Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc, rau xanh để duy trì năng lượng.
• Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ nhanh vài phút hoặc giãn cơ cũng giúp giải phóng endorphin, cải thiện tâm trạng.

Các thực phẩm thiên nhiên giúp bạn lấy lại năng lượng

1/ Nhân sâm – Chất xúc tác năng lượng và giảm căng thẳng ^{(2), (3)}

Nhân sâm từ lâu đã được xem như “thần dược” trong y học cổ truyền, một biểu tượng của sức khỏe và trường thọ

Nhân sâm đã được chứng minh giúp giảm mệt mỏi và tăng cường năng lượng.

Trong nghiên cứu kéo dài 4 tuần, các nhà khoa học đã khám phá những tác động của nhóm sử dụng 1 hoặc 2 gram nhân sâm mỗi ngày và nhóm dung giả dược cho 90 người bị mệt mỏi mãn tính. Những người được cho uống nhân sâm đã cảm thấy ít mệt mỏi về thể chất và tinh thần hơn, cũng như giảm căng thẳng oxy hóa so với những người dùng giả dược

Một đánh giá năm 2018 về 10 nghiên cứu đã kết luận rằng nhân sâm có thể cải thiện đáng kể các triệu chứng của hội chứng mệt mỏi mãn tính so với giả dược, ngay cả sau chỉ 15 ngày

2/ Bạch quả – Bổ não, tăng cường trí nhớ hiệu quả ⁽⁴⁾

Chiết xuất từ lá bạch quả có thể mang lại những tác động tích cực cho não bộ.

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc bổ sung bạch quả hằng ngày trong sáu tuần giúp cải thiện trí nhớ và khả năng xử lý thông tin ở người lớn tuổi khỏe mạnh.

Ngoài ra, sử dụng bạch quả trước khi thực hiện một nhiệm vụ căng thẳng có thể giúp giảm huyết áp do stress và hạ mức cortisol – loại hormone liên quan đến căng thẳng.

3/ Việt quất – siêu thực phẩm giàu chất chống oxy hóa⁽⁵⁾

 Việt quất đặc biệt giàu những hợp chất tự nhiên có hoạt tính sinh học, nổi bật nhất là anthocyanin – chất tạo màu tím đặc trưng. Nhờ vậy, việt quất mang lại nhiều lợi ích như chống mệt mỏi, chống viêm và chống oxy hóa.

Một số nghiên cứu ban đầu cho thấy ăn việt quất thường xuyên có thể hỗ trợ trí nhớ, khả năng tập trung và hoạt động của não, nhờ khả năng giảm viêm và giảm stress oxy hóa.

Ngoài ra, polyphenol trong việt quất cũng có tác dụng giảm mệt mỏi, hạn chế tổn thương cơ khi vận động, và giảm stress oxy hóa ở nhiều mô trong cơ thể.

Dù mệt mỏi cuối năm nghe có vẻ không tránh khỏi trong nhịp sống hiện đại, nhưng nó không phải là thứ cản trở niềm vui của bạn. Cuối năm là thời điểm để nhìn lại, để ăn mừng và để phục hồi năng lượng. Khi chủ động chăm sóc bản thân, bạn hoàn toàn có thể kết thúc năm cũ thật nhẹ nhàng và trọn vẹn — và bước vào năm mới với tinh thần tươi mới và đầy hứng khởi.

Tài liệu tham khảo:

1. https://www.linkedin.com/pulse/8-ways-deal-end-of-year-fatigue-resilience-collective-ltd-gyo5c/
2. Kim HG, Cho JH, Yoo SR, et al. Antifatigue effects of Panax ginseng C.A. Meyer: A randomised, double-blind, placebo-controlled trial. PLoS One 2013;8(4):e61271.23613825
3. https://www.healthline.com/nutrition/ginseng-benefits
4. https://www.healthline.com/nutrition/nootropics
5. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6124147/